Γενικά στοιχεία για την αποθήκευση βλαστοκυττάρων

Εισαγωγή

Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει τον αριθμό των γονιών που ενδιαφέρονται να αποθηκεύσουν βλαστοκυττάρα να αυξάνεται και να διαδίδεται με γοργό ρυθμό. Τα βλαστοκύτταρα παίζουν κρίσιμο ρόλο στη μεταμόσχευση μυελού των οστών, μια τεχνική που χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια στη θεραπεία ασθενειών, όπως της λευχαιμίας. Από την πρώτη μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων το 1988, επιστήμονες και ακαδημαϊκοί άρχισαν να εστιάζουν το ενδιαφέρον τους στην αποθήκευση βλαστοκυττάρων. Ο αριθμός χρηματοδοτήσεων σχετικών ερευνών έχει αυξηθεί δραστικά εφόσον ενισχύεται η πίστη και η εμπιστοσύνη στα πλεονεκτήματα της βλαστοκυτταρικής θεραπείας.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ιδιωτική αποθήκευση βλαστοκυττάρων είναι τώρα διαδεδομένη σε όλη τη χώρα, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία ακόμη είναι μια πρωτότυπη ιδέα και συνεχίζονται συζητήσεις όσον αφορά τα πραγματικά όφελη της συλλογής αίματος του ομφάλιου λώρου με σκοπό την αποθήκευση βλαστοκυττάρων. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η πιο συχνή χρήση των βλαστοκυττάρων περιορίζεται σε ελάχιστες και σπάνιες ασθένειες. Εντούτοις, η αποθήκευση βλαστοκυττάρων για δωρεά τώρα έχει εγκατασταθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η ίδρυση μιας Εθνικής Τράπεζας Αίματος Ομφάλιου Λώρου επιτρέπει σε έγκυες γυναίκες να δωρίσουν τα βλαστοκύτταρα του παιδιού τους να αποθηκευτούν και να χρησιμοποιηθούν στη θεραπευτική αγωγή παιδιών με αυτές τις ασθένειες. Υπάρχουν ειδικευμένα κέντρα αποθήκευσης βλαστοκυττάρων σε όλη τη χώρα.

Μέσα στα επόμενα 20 χρόνια, η συχνότητα κλινικής χρήσης βλαστοκυττάρων αναμφίβολα θα αυξηθεί, αλλά τα ακριβή πλεονεκτήματα αυτής της διαδικασίας προς τους γονείς παραμένουν ακόμη αβέβαια. Γι’αυτό στους γονείς πρέπει να δοθούν οι απαραίτητες πληροφορίες για τη συλλογή και αποθήκευση βλαστοκυττάρων πριν σκεφτούν τη διαδικασία αυτή για τα παιδιά τους. 

Τι είναι τα βλαστοκύτταρα

Τα βλαστοκύτταρα είναι «ανώριμα» κύτταρα – ικανά να μεταμορφωθούν σε άλλα κύτταρα που βρίσκονται  στο σώμα, π.χ. ηπατικά, δερματικά, ερυθροκύτταρα. Ορισμένα βλαστοκύτταρα είναι πιο «εύπλαστα» από τα άλλα- δηλαδή δημιουργούν περισσότερα είδη κυττάρων.


Τα βλαστοκύτταρα αίματος ομφάλιου λώρου είναι ένα από τα πιο ανώριμα είδη κυττάρων μες στο ανθρώπινο σώμα. Δημιουργούνται στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, έχουν τη δυνατότητα να «μετατραπούν» σε ειδικευμένα κύτταρα (π.χ. ερυθροκύτταρα ή λευκοκύτταρα). Οι ιδιότητες αυτές και το γεγονός ότι ο ομφάλιος λώρος είναι πλούσια πηγή βλαστοκυττάρων, έχει παροτρύνει πολλές ιδιωτικές εταιρείες να προσφέρουν την αποθήκευση σε κατάψυξη αυτών των κυττάρων  από το αίμα ομφάλιου λώρου που συλλέγεται μετά τη γέννηση του παιδιού. 

Τι είναι η αποθήκευση βλαστοκυττάρων

Η αποθήκευση βλαστοκυττάρων συντηρεί το αίμα του ομφάλιου λώρου του παιδιού σας παγώνοντας τα κύτταρα σε υγρό άζωτο. Αυτή η διαδικασία συντηρεί τα βλαστοκύτταρα για πολλά χρόνια, έτοιμα να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον σε περίπτωση που τα χρειαστείτε.

Γιατί να αποθηκεύσω τα βλαστοκύτταρα του μωρού μου

Πρόσφατη έρευνα έχει αποδείξει θετικά αποτελέσματα σχετικά με την αποτελέσματα στη θεραπεία μιας ευρείας ποικιλίας διαφορετικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των ισχαιμικής καρδιακής πάθησης, καρκίνου, κακώσεων του νωτιαίου μυελού, καταγμάτων, εγκαυμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων, σκλήρυνσης κατά πλάκας, νόσου Αλτσχάϊμερ, νόσου Πάρκινσον, νόσου Χάντινγκτον, και διαβήτη. Άλλες έρευνες στη χρήση των βλαστοκυττάρων για την αναζωογόνηση οργάνων, επιδιόρθωση μυϊκών ιστών και τενόντων και στη δημιουργία δερματικών μοσχευμάτων για θύματα εγκαυμάτων έχουν οδηγήσει σε ενθαρρυντικά αποτελέσματα.

Κατά πόσο χρειαζόμαστε τα κύτταρα στη θεραπεία ασθενειών

Προς το παρόν, τα κύτταρα χρησιμοποιούνται κυρίως στη θεραπεία ορισμένων μορφών καρκίνου. Η πιθανότητα το παιδί σας να χρειαστεί τα δικά τους βλαστοκύτταρα είναι εξαιρετικά χαμηλή (0.005% με 0.037%). Αυτό το φαινόμενο έχει οδηγήσει πολλές επιστημονικές ομάδες, όπως παιδιατρικές εταιρείες, γυναικολογικές εταιρείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο της Ευρώπης,  στο συμπέρασμα ότι είναι άσκοπη η συλλογή και η αποθήκευση του αίματος του ομφάλιου λώρου. 

Όμως, όπως εξηγήσαμε πιο πάνω, ο πιο πειστικός λόγος να αποθηκεύσετε τα βλαστοκύτταρα είναι να επωφεληθείτε τα αυξανόμενα στοιχεία που δείχνουν ότι θα είναι η βάση των μελλοντικών ιατρικών περιθάλψεων. Είναι πιθανό ότι θα αυξηθεί ο αριθμός των ευκαιριών να χρησιμοποιηθούν τα βλαστοκύτταρα του παιδιού σας εφόσον αυξηθούν οι ιατρικές χρήσεις των βλαστοκυττάρων.

Πόσα κύτταρα χρειαζόμαστε για θεραπεία

Η μακροπρόθεσμη εγγύηση θα είναι ωφέλιμη μόνο αν υπάρχουν αρκετά κύτταρα στο δείγμα για να πραγματοποιηθεί επαρκής μεταμόσχευση. Μία ελάχιστη δόση εμπύρηνων κυττάρων της τάξεως των 2,0Χ107 ανά kg σωματικού βάρους δότη απαιτείται για ενήλικους υπό θεραπευτική αγωγή για αιματολογικές ασθένειες.

Η μέση συνολική κυτταρική απόδοση μιας μονάδας αίματος του ομφάλιου λώρου είναι 1 x 109, που αρκεί για έναν άνθρωπο 50kg σωματικού βάρους να θεραπευτεί με μια μέση μονάδα αίματος του ομφάλιου λώρου.

Υπάρχουν δημοσιευμένες τεχνικές για να ενισχυθεί ο αριθμός βλαστοκυττάρων, αλλά αυτές απαιτούν την επιτυχή ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών και έτσι δεν θα εισαγάγουν τη στερεότυπη κλινική πρακτική για αρκετά χρόνια. Είναι πιθανό ότι τα δείγματα θα πρέπει να ενισχυθούν για να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά για τις ασθένειες ενήλικων θεραπεύσιμες με τη θεραπεία βλαστοκυττάρων.

Να αποθηκεύσω τα κύτταρα του παιδιού μου

Σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλού κινδύνου τα αποθηκευμένα βλαστοκύτταρα ίσως θα αποδείξουν απαραίτητα και ανεκτίμητα. Συνήθως ο θεράποντας γιατρός  κινεί τη διαδικασία αυτή. Αφού μια τέτοια χρήση γίνεται σπανίως, δεν είναι συνηθισμένο για οικογένειες χαμηλού κινδύνου να δοθούν πληροφορίες σχετικά με την αποθήκευση βλαστοκυττάρων.

Για τη συντριπτική πλειοψηφία των γονιών, οι μελλοντικές θεραπευτικές δυνατότητες που προσφέρουν τα αιματοποιητικά βλαστοκύτταρα τους παρακινούν να επωφεληθούν αυτής της μοναδικής υπηρεσίας. Καθώς αυξαίνεται ο αριθμός και το είδος κλινικά δοκιμασμένων θεραπευτικών εφαρμογών, αυξαίνονται και τα πιθανά πλεονεκτήματα της αποθήκευσης αίματος του ομφάλιου λώρου.

Βρίσκονται σε εξελίξει κλινικές δοκιμασίες με βλαστοκύτταρα σε σχέση με την θεραπεία κοινών ασθενειών, όπως καρδιακές παθήσεις, αλλά η αποτελεσματικότητά τους δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη. Προς το παρόν οι μέλλουσες μητέρες πρέπει να δοθούν ισορροπημένες και αντικειμενικές πληροφορίες έτσι ώστε να πάρουν μια σωστή απόφασή.

Ενώ οι διαθέσιμες στατιστικές δείχνουν πως η πιθανότητα ότι θα έχετε ανάγκη από τα βλαστοκύτταρα σε τρέχουσες θεραπείες θα είναι πολύ χαμηλή, οι ενδεχόμενες χρήσεις τους πιθανά να είναι ποικίλες και πρωτοποριακές. Δεν πρόκειται να είναι  η μόνη επιλογή διαθέσιμη για θεραπευτική χρήση, αλλά είναι μια ανώδυνη μέθοδος που έχει αποδειχθεί ήδη να έχει θεραπευτικές χρήσεις και πλεονεκτήματα.

Νιώθουμε ότι είναι πολύ σημαντικό οι μητέρες που παίρνουν αυτή την ευαίσθητη απόφαση να έχουν πρόσβαση στη μοναδική υπηρεσία που προσφέρουμε,.στο υψηλότερο επίπεδο ελέγχου και λειτουργίας.

Σας παρακαλώ διαβάστε στη βιβλιοθήκη μας περισσότερες πληροφορίες

Επίσης μπορείτε να διαβάσετε στη σελίδα «Νέα» διάφορα άρθρα σχετικά με τα υπέρ και τα κατά της συλλογής και φύλαξης αίματος του ομφάλιου λώρου.